Brief aan Keith Haring

Sittard, september 2022

Allerbeste Keith,

Ik heb geen goed nieuws. Ga even zitten en hou je vast, klem je vingers totdat al het bloed eruit is verdwenen om de armleuningen van de stoel. Ik knijp met je mee, want het is voor mij ook niet makkelijk, zeg maar, ik word hier ook maar gewoon neergekwakt om je de boodschap te brengen die anderen niet over hun lippen krijgen. Ze adoreren je blind – jou, niet je kunst en krijgen het daarom niet over hun hart om je te kwetsen. Ze schuiven mij naar voren omdat we vrienden zijn. Als je onderuit geschopt wordt, kan dat blijkbaar maar het beste gebeuren door mensen die dichtbij je staan. Ik geloof daar geen hol van maar ik doe het toch, ik schrijf je woorden als messteken om te laten zien dat ik mijn verantwoordelijkheid durf te nemen. Dat maakt het idee dat ik je waarschijnlijk verdriet ga doen niet minder onverdraaglijk. Ik weet hoe broos je karakter is, hoe grandioos, maar hoe kwetsbaar je bent. Je weet dat we dat gemeen hebben, die porseleinen zelfverzekerdheid – wat wil je ook, als je jarenlang als laatste gekozen wordt met trefbal, om vervolgens als eerste zo’n gele zweetschuimbal in je gezicht geflikkerd te krijgen, je brilletje in een rommelige boog door de lucht.      
Godverdomme. Een slechte boodschap moet je meteen brengen zeggen ze, niks geen gedraai maar hap-slik-weg, die hele hete brij meteen naar binnen. Dat is allemaal zo eenvoudig niet. Nou goed. Komt ‘ie dan.

Keith, het is mislukt. Je missie, je levenswerk: je had het net zo goed niet kunnen doen. Begrijp me niet verkeerd: aan een hartverwarmende intentie jouwerzijds ontbrak het niet: kunst voor de massa, het onbegrijpelijke begrijpelijk maken, alles en iedereen met veel kabaal uit hun ivoren torens sodemieteren: dat is allemaal een warm applaus waard. Maar het heeft geen zoden aan de dijk gezet. Ergens vermoed ik dat je dat zelf ook al aan zag komen, toen mensen je metrotekeningen van de muur begonnen te trekken om ze te verkopen voor bedragen die ons doen duizelen. Dat klopt niet, Keith.

Een tijdje terug leidde een gids me door de zalen van Schunck, waar zoals je weet de afgelopen maanden een overzichtstentoonstelling van je werk werd geëxposeerd. Als de gids over je sprak dan lichtten zijn ogen op, daar lag het allemaal niet aan. Met een aanstekelijk enthousiasme leidde hij me langs metroschetsen, conceptuele foto’s van je fotografenvriendje en natuurlijk de muurtekeningen uit Grace House. Tot zover weinig vreemds. Maar toen ik voor een foto, want zo ben ik dan ook wel weer, iets te dicht voor een van de muurstukken poseerde, stormde een mevrouw met een pasje aan haar broek op me af. ‘Niet doen!’ riep ze al van afstand, ‘van die muur af! Ga weg! Nu!’ Ik verstijfde. Toen ze voor me stond zag ik in haar beide mondhoeken pruttelende schuimbelletjes, en in haar ogen merkte ik iets op wat me afschrok: een wildheid, de onherroepelijke bereidheid tot al dan niet dodelijke verwonding als ik me niet on-mi-ddel-lijk dertig centimeter van die muur vandaan bewoog. Als een aangereden kat begon ik te piepen en te hijgen, je weet hoe dat soort dingen gaat. ‘Natuurlijk mevrouw, het spijt me bijzonder,’ stootte ik uit, en zo snel ik kon verwijderde ik me zowel van haar als van de muur. Snel sloeg ik een hoekje om en zeeg neer op een bank, waar ik vocht tegen de tranen, die zich toch naar buiten vochten. De gids was nergens meer te bekennen.         
Hoewel ik de sentimenten van de pasjesmevrouw allemaal best begrijp, klopt het niet, Keith. Dat ze je kunst een potje gaan zitten verheerlijken. Dat ze je tekeningen, die toch nog meer dan wij vergankelijk zijn, voor ik weet niet hoe veel geld restaureren en ze dan exposeren alsof het allemaal krankzinnig bijzonder is, fucking Keith Haring in fucking Heerlen – terwijl het dat natuurlijk niet is. Het is juist de essentie van je werk dat het overal moet opduiken, op shirts, mokken en placemats, op lichamen zelfs. Je kunst moet alomtegenwoordig zijn, ook als je het niet wil, je bewegende poppetjes als een schimmelnagelreclame die te pas en te onpas in je gezicht wordt geworpen, maar waar je je toch aan gaat hechten. Jouw kunst is een sappige McDonald’sburger, een licht verteerbare klont jawatishet met een blaadje sla. Die burger is niet zozeer bijzonder, maar wel lekker. Zo zou het moeten zijn, maar zo is het blijkbaar niet.

Commercialisering van de kunst, dat is niet vies. Sterker nog: dat is iets fantastisch. Dat vind jij, dat vind ik. De pasjesmevrouw had me niet weg moeten jagen van de muur, maar ze had me een spuitbus verf moeten geven. ‘Ga je gang,’ had ze moeten zeggen, ‘laat de creativiteit maar lekker stromen,’ of zoiets, en dan zou ik, eerst onwennig maar steeds beslister, aan het werk zijn gegaan. Een verfraaiinkje hier, een streepje daar, en langzaam zouden we één worden. Ja, jij en ik. Keith, ik zeg het maar zoals het is: je bent een hoer. Een hele goeie, maar tandeloze hoer die zelfs voor niks op de knieën gaat, die puur vanuit passie pijpt, en die z’n klanten tijdens het werken onophoudelijk aanstaart. Natuurlijk roept dat verzet op, je steekt de sprookjesboeken van je collega´s in de fik en laat je poppetjes om de nasmeulende resten ervan dansen, maar daar heb je je terecht weinig van aangetrokken. Eenieder die niet ziet dat dat vuur en die dans juist het wezen vormen van je werk, die is gediskwalificeerd.

En toch was alles vergeefs. Je dromen en daden hebben niet tot een blijvende verandering geleid. Misschien heb je daarvoor ook te weinig tijd gekregen, heeft de homokanker zich daarvoor te vroeg als een verlammende deken om je heen gevouwen. Keith, dat verdriet valt nog altijd niet te verdrinken. Ik hoef je niet te vragen hoe het je vergaat, hoe de tijd daarboven al dan niet vervliegt en of je de boel boven de wolken een beetje hebt weten op te vrolijken, want goddank ben ik atheïst. Dat scheelt een hoop gezwets als het op dit onderwerp aankomt. We moeten door, zo is het en zo zal het altijd zijn. Ondertussen proberen we uit alle macht je erfenis in stand te houden, Keith. Keith Haring. Fucking Keith Haring. Fucking Keith Haring, in fucking Heerlen.

Toon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s